Từ ngày 25/5/2026, Nghị định 110/2026/NĐ-CP chính thức có hiệu lực và cơ chế trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất, thường gọi tắt là EPR, bước vào giai đoạn thực thi rõ ràng hơn trước. Nhiều trưởng bộ phận mua hàng khách sạn đọc tin này rồi bỏ qua, vì nghĩ đây là chuyện của nhà máy. Nhận định đó đúng một nửa. Khách sạn không chịu nghĩa vụ EPR trực tiếp, nhưng gần như chắc chắn sẽ nhìn thấy nó trong báo giá nước đóng chai của chu kỳ hợp đồng tới. Bài này giải thích văn bản nói gì, nói đến đâu, chỗ nào còn phải tra cứu thêm, và ba câu nên hỏi nhà cung cấp hiện tại ngay trong quý này.

Những mốc đã rõ trong Nghị định 110/2026/NĐ-CP

Theo thông tin công bố trên Cổng thông tin điện tử Bộ Công Thương, nghị định được ban hành ngày 1/4/2026 và có hiệu lực từ ngày 25/5/2026. Văn bản quy định chi tiết hai nhóm trách nhiệm đã được đặt ra trong Luật Bảo vệ môi trường:

• Điều 54: trách nhiệm tái chế sản phẩm, bao bì.
• Điều 55: trách nhiệm thu gom, xử lý chất thải.

Đối tượng áp dụng là tổ chức, cá nhân sản xuất và nhập khẩu. Đây là điểm đầu tiên cần nhớ, và cũng là điểm quyết định toàn bộ cách đọc bài này: nghĩa vụ EPR gắn với hành vi sản xuất hoặc nhập khẩu, không gắn với hành vi sử dụng, phục vụ hay bán lại. Một khách sạn mua nước đóng chai về đặt trong phòng không trở thành nhà sản xuất bao bì chỉ vì đã đưa chai nước đó cho khách.

Về quy trình và thời hạn, theo nguồn nêu trên:

• Hằng năm, trước ngày 1/4, doanh nghiệp kê khai số tiền đóng góp trên hệ thống EPR quốc gia.
• Trước ngày 20/4, doanh nghiệp hoàn tất việc nộp tiền vào Quỹ Bảo vệ môi trường Việt Nam.
• Nghĩa vụ có thể được thực hiện chậm nhất đến ngày 31/3 của năm kế tiếp, thay vì buộc phải xong trong cùng năm. Đây là điểm nới so với cách hiểu trước đó và cho doanh nghiệp một khoảng đệm về dòng tiền.

Một chi tiết nhỏ nhưng hay bị gọi sai tên trong các cuộc họp: khoản tiền này không phải thuế, cũng không phải phí. Theo đại diện Văn phòng EPR Việt Nam được dẫn lại trong bài của Bộ Công Thương, đó là khoản đóng góp tài chính của doanh nghiệp để hỗ trợ hoạt động xử lý chất thải. Phân biệt này không chỉ là chuyện từ ngữ, vì nó ảnh hưởng tới cách hạch toán và cách doanh nghiệp giải trình khoản chi đó. LuatVietnam và VnBusiness cũng tóm lại cùng mốc hiệu lực này.

Chỗ tôi không dám khẳng định, và vì sao nói thẳng ra

Phần này quan trọng hơn phần trên, vì đây là nơi các bài viết trên mạng hay bắt đầu bịa.

Thứ nhất, tỷ lệ tái chế bắt buộc cụ thể đối với bao bì nhựa. Các nguồn tôi đọc được, kể cả bài của Bộ Công Thương, không nêu con số tỷ lệ tái chế bắt buộc áp dụng riêng cho bao bì nhựa theo Nghị định 110/2026/NĐ-CP. Có bài báo đặt tiêu đề về tỷ lệ tái chế, chẳng hạn bài của VnEconomy về tỷ lệ tái chế sản phẩm, bao bì của nhà sản xuất, nhập khẩu, nhưng nếu bạn cần một con số để đưa vào hồ sơ hay vào bảng tính chi phí thì phải tra cứu phụ lục của văn bản gốc, không lấy từ bài viết nào trên blog, kể cả bài này. Tôi không nêu phần trăm ở đây vì tôi không xác minh được.

Thứ hai, mức phạt. Tương tự, không nguồn nào trong số tôi đọc nêu mức xử phạt cụ thể gắn với việc không kê khai hoặc không nộp đóng góp EPR. Mức phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bảo vệ môi trường nằm ở một nghị định xử phạt riêng, và tôi chưa đối chiếu nên không trích. Nếu ai đưa cho bạn một con số tiền phạt mà không chỉ được điều khoản, hãy coi đó là con số chưa kiểm chứng.

Nếu bạn cần chắc chắn, hướng tra cứu đúng là văn bản gốc Nghị định 110/2026/NĐ-CP cùng các phụ lục, hệ thống EPR quốc gia, và bộ phận pháp chế của chính nhà cung cấp. Bối cảnh chính sách rộng hơn có thể đọc thêm ở bài phân tích của VnEconomy về ngành bao bì Việt Nam trước vòng siết xanh mới và bài của VietnamPlus về thúc đẩy thực hiện EPR.

Vậy khách sạn liên quan ở đâu

Liên quan ở giá mua, không ở nghĩa vụ.

Chuỗi logic rất ngắn. Nhà máy sản xuất nước uống đóng chai nhựa PET là tổ chức sản xuất, đưa bao bì nhựa ra thị trường, nên thuộc đối tượng của Điều 54. Khoản đóng góp hoặc chi phí tự tổ chức tái chế là một chi phí sản xuất mới, phát sinh theo khối lượng bao bì. Chi phí sản xuất mới, trong mọi ngành, đi về một trong ba chỗ: biên lợi nhuận của nhà sản xuất, giá bán, hoặc chia đôi. Với một mặt hàng có biên mỏng và cạnh tranh bằng giá như nước đóng chai PET phục vụ khách sạn, phần lớn sẽ đi vào giá bán.

Điều đó có nghĩa là bảng so sánh chi phí mà bộ phận mua hàng đang dùng có thể đã lỗi thời. Nếu bạn từng làm phân tích chi phí thật của nước uống trong phòng khách sạn, đây là lúc mở lại file đó và thêm một dòng giả định về điều chỉnh giá đầu vào. Khi tính theo tổng chi phí sở hữu thay vì theo đơn giá một chai, kết quả có thể đổi chiều hẳn khi thêm biến này.

Ngoài giá, còn một khía cạnh ít ai tính: hồ sơ. Khách sạn có chương trình ESG hoặc chứng nhận xanh thường phải mô tả chuỗi cung ứng của mình. Một nhà cung cấp chưa đăng ký EPR, hoặc không trả lời được câu hỏi về EPR, là một điểm yếu trong hồ sơ đó, kể cả khi khách sạn không bị phạt gì.

Mô hình chai thủy tinh tái chiết đứng ở đâu

Logic ở đây đơn giản và cũng cần nói cho đúng mức, không thổi phồng. EPR tính trên bao bì được đưa ra thị trường và trở thành chất thải. Một chai thủy tinh đi theo quy trình tái chiết khép kín, nghĩa là được giao, thu hồi, vệ sinh và tiệt trùng, rồi chiết lại, không tạo ra bao bì dùng một lần sau mỗi lần phục vụ. Chai Yên Tử Montane quay vòng hơn 70 lần trước khi rời khỏi hệ thống. Khi không phát sinh bao bì dùng một lần, không có khối lượng bao bì tương ứng để tính nghĩa vụ tái chế theo lần phục vụ đó.

Nói như vậy không có nghĩa là mô hình này nằm ngoài pháp luật môi trường. Nó vẫn có vòng đời, vẫn có chai vỡ phải xử lý, vẫn có dấu chân carbon của vận chuyển và rửa chai cần tính thật. Điểm khác biệt là cấu trúc: thay vì mỗi lượt phục vụ sinh ra một đơn vị bao bì mới, hệ thống dùng lại cùng một đơn vị bao bì rất nhiều lượt. Sự khác biệt về mặt chai thủy tinh so với chai nhựa PET nằm ở đó, không chỉ ở cảm giác sang hơn khi đặt trên bàn.

Ba câu nên gửi nhà cung cấp hiện tại

Gửi bằng email, để có dấu vết lưu. Ba câu, không cần dài:

1. Công ty đã đăng ký và kê khai trên hệ thống EPR quốc gia chưa, và cho năm nào. Câu trả lời nên có mốc thời gian, không chỉ là "có".
2. Công ty chọn hình thức đóng góp tài chính vào Quỹ Bảo vệ môi trường Việt Nam, hay tự tổ chức tái chế. Hai hình thức này khác nhau về chứng từ và về rủi ro, nên biết trước thì đỡ bị động.
3. Giá bán cho khách sạn trong 12 tháng tới có kế hoạch điều chỉnh vì khoản này không, và mức dự kiến là bao nhiêu. Nếu nhà cung cấp nói chưa biết, hãy đề nghị ghi vào hợp đồng điều khoản thông báo trước khi điều chỉnh giá.

Ba câu này nên trở thành một phần cố định trong bộ thẩm định nhà cung cấp nước đóng chai, cùng với các câu về chất lượng và pháp lý khác. Nếu bạn đang chuẩn bị ký lại hợp đồng, phần điều khoản trong hợp đồng cung cấp nước đóng chai là nơi thích hợp để chốt cơ chế thông báo và chia sẻ chi phí tuân thủ, thay vì tranh luận lại mỗi lần giá thay đổi.

Điểm bất lợi, nói thẳng

EPR không phải lý do đủ để chuyển sang chai thủy tinh ngay trong tháng này. Mấy điều sau là thật:

Thứ nhất, khách sạn không bị phạt theo cơ chế EPR, nên áp lực là áp lực giá và áp lực hồ sơ, không phải áp lực pháp lý trực tiếp. Nếu ban giám đốc chỉ hành động khi có nguy cơ bị phạt thì lập luận này sẽ không thuyết phục được họ, và bạn nên dùng lộ trình hạn chế nhựa dùng một lần tới 2030 làm lập luận chính, vì ở đó có quy định áp dụng trực tiếp cho khách sạn và khu du lịch.

Thứ hai, mức tăng giá thực tế của nước đóng chai nhựa do EPR hiện chưa ai đo được. Có thể nó nhỏ trên mỗi chai và chỉ đáng kể khi nhân với mười nghìn lượt phục vụ một tháng. Đưa một con số giả định vào tờ trình mà không ghi rõ là giả định thì sớm muộn cũng mất uy tín với bộ phận tài chính.

Thứ ba, mô hình tái chiết chỉ hợp lý về kinh tế khi có mật độ giao nhận đủ dày. Một khách sạn nhỏ ở vị trí lệch tuyến, mỗi tuần chỉ cần vài chục chai, sẽ thấy phần logistics của chai tuần hoàn đắt hơn phần tiết kiệm được. Trong trường hợp đó thì chờ thêm, hoặc đi cùng một cụm cơ sở trong vùng, là quyết định đúng. Chúng tôi đã viết thẳng về chuyện này trong bài chuyển đổi sang nước chai thủy tinh và các chi phí rời.

Việc nên làm trong quý này

Không cần một dự án lớn. Bốn việc, mỗi việc dưới một giờ:

• Gửi ba câu hỏi ở trên cho tất cả nhà cung cấp nước đóng chai đang dùng, kể cả nhà cung cấp cho khu vực hội nghị và nhà hàng.
• Mở lại bảng chi phí nước uống trong phòng, thêm một dòng giả định về điều chỉnh giá đầu vào và ghi rõ đó là giả định.
• Kiểm tra hợp đồng hiện hành xem có điều khoản thông báo trước khi điều chỉnh giá hay không.
• Đọc qua lộ trình 90 ngày để khách sạn giảm nhựa dùng một lần để biết nếu quyết định chuyển thì chuỗi công việc thật sự gồm những gì, và xem thêm QCVN 6-1:2010/BYT và những giấy tờ nên yêu cầu nhà cung cấp xuất trình cùng quy định ghi nhãn chai nước phục vụ trong khách sạn để làm bộ hồ sơ tuân thủ đầy đủ một lần.

Khung pháp lý về bao bì ở Việt Nam đang siết dần, và hướng chung là đi về bao bì tuần hoàn. Việc của bộ phận mua hàng không phải là dự đoán chính xác mức đóng góp EPR năm sau, mà là bảo đảm khách sạn không bị bất ngờ khi nó xuất hiện trong báo giá.

Nếu bạn muốn xem cụ thể dòng chai thủy tinh 330ml và 500ml tái chiết khép kín của Yên Tử Montane, hoặc cần một bản so sánh chi phí cho đúng quy mô cơ sở của mình, liên hệ với chúng tôi qua hotline +84 906 150 392 hoặc email info@future-group.vn. Chúng tôi sẵn sàng gửi kèm bộ hồ sơ pháp lý và chất lượng để bộ phận mua hàng đối chiếu trước khi quyết định bất cứ điều gì.