Tháng 5/2025, tàu du lịch Thịnh An 88 bị dừng hoạt động vì để khách tự do sử dụng chai nhựa trên vịnh Hạ Long. Với một đội tàu, mất vài ngày neo đậu giữa mùa cao điểm là khoản thiệt hại lớn hơn nhiều lần toàn bộ ngân sách nước uống cả năm.
Vịnh Hạ Long đã cam kết không sử dụng nhựa dùng một lần từ tháng 5/2019 và đã xử lý vi phạm nhiều lần kể từ đó. Đây không phải quy định nằm trên giấy.
Tàu khác khách sạn ở bốn điểm
Phần lớn lời khuyên về chuyển đổi chai thủy tinh được viết cho khách sạn trên bờ. Đem nguyên si việc đó xuống tàu thì hỏng. Bốn ràng buộc riêng của tàu:
- Trọng lượng. Chai thủy tinh nặng hơn chai PET nhiều lần. Trên tàu, trọng lượng không chỉ là chi phí nhiên liệu mà còn liên quan tới tải trọng đăng kiểm.
- Không gian lưu trữ. Tàu không có kho. Vỏ chai rỗng phải nằm đâu đó cho tới khi cập cảng.
- Độ rủi ro vỡ. Sóng và di chuyển liên tục. Chai rời khỏi khạy đựng là thành mảnh vỡ trên sàn, nguy hiểm hơn hẳn trên bờ.
- Chu kỳ ngắn. Một chuyến nghỉ đêm chỉ kéo dài 1 tới 2 ngày. Tần suất giao và thu phải bám theo lịch cập cảng, không phải lịch tuần.
Nói thẳng: nếu chỉ đổi từ chai nhựa sang chai thủy tinh mua đứt rồi tự lo đầu ra, tàu sẽ khổ hơn trước. Nặng hơn, cồng kềnh hơn, và vẫn phải mang rác về bờ.
Mô hình phù hợp với tàu là mô hình có chiều về
Điểm mấu chốt không nằm ở vật liệu chai mà nằm ở việc ai chịu trách nhiệm mang vỏ chai đi.
Trong mô hình thu hồi tái chiết khép kín, nhà cung cấp giao chai đầy theo két và nhận lại két vỏ ở cùng điểm cập cảng. Tàu không cần kho vỏ, không cần hợp đồng xử lý rác riêng, và két cứng giữ chai cố định nên giảm hẳn rủi ro vỡ so với xếp chai rời.
Đây là cách chai thủy tinh tái chiết của Yên Tử Montane vận hành: vòng khép kín 5 bước gồm giao chai, thu gom, vệ sinh, tái chiết và trả về, đạt chuẩn ISO 22000, mỗi chai quay vòng được hơn 70 lần.
Năm điểm cần chốt với nhà cung cấp trước khi đưa xuống tàu
- Giao và thu tại cảng nào, giờ nào. Phải khớp lịch quay đầu của tàu, không phải lịch hành chính.
- Két đựng có chống xê dịch không. Hỏi rõ cách cố định chai trong két và cách xếp chồng an toàn.
- Chính sách vỡ và thất thoát vỏ. Trên tàu chắc chắn sẽ có vỡ. Cần biết trước tỷ lệ hao hụt được chấp nhận và mức đền bù.
- Trọng lượng trên mỗi két. Xin số cụ thể để tính vào tải trọng, đừng ước lượng.
- Cách in thương hiệu lên chai. Nhãn giấy và màng co sẽ bong trong môi trường ẩm và lại sinh ra rác. Khắc UV laser trực tiếp lên chai không tạo ra rác phụ nào.
Một lợi ích thường bị bỏ qua
Chai thủy tinh khắc tên tàu là điểm chạm thương hiệu mà khách cầm trên tay suốt hành trình và chụp ảnh cùng. Một chai PET in nhãn ni lông thì không ai chụp.
Với phân khúc du thuyền nghỉ đêm, khoản chên lệch chi phí mỗi khách thường nhỏ hơn nhiều so với giá trị hình ảnh thu về, chưa kể phần rủi ro tuân thủ được loại bỏ.
Muốn đào sâu hơn phần vận hành và vệ sinh, hai bài này cụ thể hơn: logistics chai tuần hoàn và vệ sinh và tiệt trùng chai thủy tinh.
Cách thử ít rủi ro nhất
Chạy thử trên một tàu trong một tháng trước khi áp dụng cho cả đội. Đo đúng ba con số: tỷ lệ vỡ thực tế, thời gian thuyền viên bỏ ra cho việc xếp và trả két, và phản hồi của khách.
Yên Tử Montane thuộc Future Group, đặt tại Quảng Ninh, nên lịch giao và thu bám được theo nhịp cập cảng tại địa bàn. Bạn có thể gửi yêu cầu báo giá và mẫu thử kèm số tàu, sức chứa và cảng xuất phát để chúng tôi tính giúp phương án két và lịch quay vòng.