Nếu khách sạn của bạn ở Hạ Long và vẫn đang đặt chai nhựa 350ml trong phòng, đây không còn là câu chuyện hình ảnh thương hiệu nữa. Nó đã thành câu chuyện tuân thủ, và mốc thời gian thì đã trôi qua.
Quy định nói chính xác điều gì
Khoản 4 Điều 64 Nghị định 08/2022/NĐ-CP giao Ủy ban nhân dân cấp tỉnh trách nhiệm bảo đảm sau năm 2025, không lưu hành và sử dụng sản phẩm nhựa sử dụng một lần, bao bì nhựa khó phân hủy sinh học tại các trung tâm thương mại, siêu thị, khách sạn, khu du lịch.
Hai chữ đáng chú ý ở đây là lưu hành. Quy định không chỉ nói tới việc khách sạn bán chai nhựa, mà nói tới việc để sản phẩm đó tồn tại và được dùng trong khuôn viên. Chai nước miễn phí đặt sẵn trong phòng nằm trong phạm vi đó.
Mốc xa hơn trong cùng điều luật: sau ngày 31/12/2030 sẽ dừng sản xuất và nhập khẩu sản phẩm nhựa sử dụng một lần, trừ sản phẩm được chứng nhận nhãn sinh thái Việt Nam. Nghĩa là nguồn cung chai nhựa cho ngành lưu trú sẽ hẹp dần chứ không nới ra.
Hạ Long không chỉ nói suông
Nhiều địa phương ban hành quy định rồi để đó. Quảng Ninh thì không.
Vịnh Hạ Long đã cam kết không sử dụng nhựa dùng một lần từ tháng 5/2019, và Ban Quản lý vịnh đã xử lý vi phạm nhiều lần kể từ đó. Tháng 5/2025, tàu du lịch Thịnh An 88 bị dừng hoạt động vì để khách tự do sử dụng chai nhựa trên vịnh. Đó là một tàu mất doanh thu thật, trong mùa cao điểm, vì một thùng chai nước.
Báo Tuổi Trẻ khi so sánh Hạ Long với Sầm Sơn, Đà Nẵng, Nha Trang, Vũng Tàu và Phú Quốc đã nhận xét rằng mức độ kiên quyết của Hạ Long là ngoại lệ chứ không phải mặt bằng chung. Với một khách sạn hay một đội tàu ở Hạ Long, điều đó có nghĩa là rủi ro ở đây cao hơn hẳn nơi khác.
Ba phương án thay chai nhựa trong phòng, và cái giá của từng phương án
1. Bình lọc nước đặt tại tầng hoặc tại phòng
Chi phí vận hành thấp nhất. Nhưng với phân khúc 4 và 5 sao, nó kéo trải nghiệm xuống: khách phải tự rót, không có cảm giác được phục vụ, và bộ phận buồng phòng mất thêm công kiểm tra vệ sinh vòi. Phù hợp khu vực nhân viên và hành lang, không phù hợp để trong phòng khách.
2. Mua đứt chai thủy tinh dùng một lần
Giải quyết được chữ nhựa, nhưng chỉ chuyển vấn đề sang chỗ khác. Khách sạn vẫn phải tự lo đầu ra cho vỏ chai, mà thủy tinh thì nặng và chiếm kho hơn nhựa nhiều lần. Chi phí xử lý rác và diện tích lưu kho thường bị bỏ quên khi so sánh báo giá.
3. Chai thủy tinh theo mô hình thu hồi tái chiết khép kín
Nhà cung cấp giao chai đầy, thu lại chai rỗng, vệ sinh và tiệt trùng tại nhà máy, tái chiết rồi giao lại. Khách sạn không phải xử lý vỏ chai, không phải trữ kho vỏ, và mỗi chai quay vòng được nhiều lần thay vì thành rác sau một lần dùng.
Đây là mô hình chai thủy tinh tái chiết của Yên Tử Montane đang vận hành: một vòng khép kín 5 bước gồm giao chai, thu gom, vệ sinh, tái chiết và trả về, đạt chuẩn ISO 22000, mỗi chai tái chiết được hơn 70 lần.
Sáu câu hỏi nên gửi cho mọi nhà cung cấp trước khi ký
- Ai chịu trách nhiệm thu hồi vỏ chai? Nếu câu trả lời là khách sạn tự lo, bạn chưa giải quyết được bài toán rác, chỉ đổi vật liệu.
- Quy trình tiệt trùng chai tái sử dụng là gì, kiểm soát ra sao? Hỏi cụ thể các bước và cách kiểm. Đây là điểm mà một nhà cung cấp làm thật và một nhà cung cấp làm hình thức lộ ra rõ nhất.
- Có chứng nhận an toàn thực phẩm bên thứ ba không? Hồ sơ tự công bố chất lượng là nghĩa vụ tối thiểu theo luật, không phải chứng nhận. Hỏi thẳng xem có ISO 22000 hay tương đương.
- Tần suất giao và thu trong mùa cao điểm? Hạ Long có mùa rất rõ. Một lịch giao chạy tốt tháng 11 có thể vỡ trận vào tháng 6.
- Chai có nhãn nhựa, màng co hay niêm phong nhựa không? Một chai thủy tinh quấn màng co nhựa vẫn là sản phẩm nhựa dùng một lần trong khuôn viên. Hỏi cách họ in thương hiệu lên chai, kỹ thuật khắc UV laser không sinh ra rác phụ.
- Chi phí trọn gói gồm những gì? Yêu cầu báo giá tách bạch phần nước, phần logistics giao và thu, phần đặt cọc vỏ chai nếu có.
Tính chi phí cho đúng
Sai lầm phổ biến khi so sánh là đặt đơn giá mỗi chai cạnh nhau rồi chọn số nhỏ hơn. Con số đó không phản ánh chi phí thật.
Chi phí thật của nước uống trong phòng gồm: giá mỗi chai, công buồng phòng bổ sung và thu dọn, diện tích kho, chi phí xử lý rác thải, và phần rủi ro tuân thủ. Với mô hình tái chiết, ba khoản giữa chuyển phần lớn sang nhà cung cấp. Chúng tôi đã phân tích kỹ phần này trong bài chuyển đổi sang nước chai thủy tinh và bài toán chi phí.
Nếu bạn muốn hiểu kỹ phần vệ sinh và tiệt trùng trước khi đặt câu hỏi cho nhà cung cấp, hai bài này đi sâu hơn: quy trình tái chiết khép kín và vệ sinh, tiệt trùng chai thủy tinh.
Bắt đầu từ đâu
Cách nhanh nhất để biết mô hình này có hợp với cơ sở của bạn không là chạy thử một tầng hoặc một khối phòng trong một tháng, đo lại công buồng phòng và lượng rác phát sinh, rồi mới quyết định mở rộng.
Yên Tử Montane là thương hiệu thuộc Future Group, đặt tại Quảng Ninh, phục vụ các cơ sở lưu trú trong tỉnh gồm khu vực Hạ Long. Các khách sạn đang sử dụng gồm Metropole, Mövenpick, Sheraton, Novotel và Vinpearl.
Nếu muốn chạy thử, bạn có thể gửi yêu cầu báo giá và mẫu thử kèm số phòng và công suất trung bình, chúng tôi sẽ tính giúp lịch giao và thu phù hợp với mùa cao điểm của cơ sở.